Toekomst van het lezen? Volg de generatie.

Al sinds 1975 besteedt elke opvolgende generatie minder tijd aan lezen dan de voorgaande generatie. Is dat nieuws? Nee. De cijfers van het Sociaal en Cultureel Planbureau (2010) en diverse onderzoeken[1] die in opdracht van Stichting Lezen zijn uitgevoerd bevestigen die trend. Ondanks die voortdurende daling zijn uitgevers er tot 2009 in geslaagd het aantal verkochte boeken en de omzet te laten stijgen[2]. Als oorzaak voor de kentering van het aantal verkochte boeken werd de crisis van 2008 als belangrijke reden opgevoerd. Het is nu 2012 en de omzet en het aantal verkochte boeken daalt nog altijd. De nieuwe – of voortdurende? –  crisis aanwijzen als schuldige verandert niets aan de onderliggende trend: er wordt minder tijd aan lezen besteed. Is daarmee ook de toekomst van het lezen voorspelbaar? En zo ja, is het verloop (nog) te beïnvloeden?

Er zijn vijf ‘actief’ lezende generaties: stille generatie, babyboomers, generaties X en Y en Einstein. De generatie die nu zijn overgang van studie naar werk en gezin maakt, generatie Einstein, is sociaal bewegelijk, betrokken en uitdaging zoekend. Van deze generatie wordt door ondernemingen in de praktijk de voorspellende waarde getoetst van de voorgaande visies over hoe deze consument te vermaken en aan je product te binden. Die trendvoorspellingen werden gedaan door de  babyboomende ‘goeroes’. Net als hun voorspellingen zijn ze achterhaald door ‘trendwatchers’ die het socializen commercieel hebben doorgrond door op twitter en facebook naamsbekendheid op te bouwen. Het zijn dezelfde trendwatchers die nu met lezingen, interviews, boeken – de ‘oude media’ – en bedrijfsadviezen hun inkomen verdienen.  Dat de trendwatchers aangeven dat het lezen van e-boeken zal toenemen ten kosten van het papieren boek is geen verrassing: het wordt zelfs door de traditionele uitgevers onderschreven. Opvallend is het gedrag waardoor ze zich laten onderscheiden: de een predikt en de ander prevelt.

Goed, we hebben dus wijze mensen die de trends in vrijetijdsbesteding en consumptie van de archetypen kunnen analyseren en daarmee de huidige tendens kunnen verklaren. Maar wat verandert er daardoor? Kan de verschuiving van gedrukte media naar de digitale wereld nog veranderd worden? Worden manuscripten nog met een kroontjespen geschreven? Nee, maar daarmee is de pen niet uit ons leven verdwenen, en zal het gedrukte boek ook niet zomaar verdwijnen.



[1] Stichting Lezen. http://www.lezen.nl/index.html?spsearch=&age_group_id=0&menu_item_id=105

[2] Kerncijfers Koninklijke Vereniging van het Boekenvak: http://www.kvb.nl/feiten-en-cijfers/kerncijfers

Be Sociable, Share!

Geef een reactie

Het e-mailadres wordt niet gepubliceerd. Verplichte velden zijn gemarkeerd met *